Op 22 december 2025 is het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State gepubliceerd over het voorstel om een nationale handling fee in te voeren voor e-commercezendingen van buiten de Europese Unie. Het advies is opgesteld op 17 december 2025 en gaat in op de juridische, praktische en financiële gevolgen van deze maatregel.

Achtergrond van het voorstel

De regering wil via een wijziging van het Algemeen douanebesluit een nationale handling fee invoeren van € 2 per aangifteregel. Deze vergoeding zou gelden voor e-commercezendingen met een waarde tot en met € 150 die van buiten de EU worden ingevoerd. Een aangifteregel bestaat uit een goederencode. Wanneer een pakket meerdere producten bevat, kunnen er dus meerdere regels van toepassing zijn.

Met deze nationale maatregel loopt Nederland vooruit op een mogelijke Europese handling fee die naar verwachting eind 2026 wordt ingevoerd. Nederland wil de fee alleen invoeren als ook Frankrijk en België een vergelijkbare nationale regeling hanteren. Daarmee wil de regering voorkomen dat e-commercezendingen zich verplaatsen naar Nederland, met extra druk op de Nederlandse Douane als gevolg.

Urgent probleem, maar kanttekeningen bij de oplossing

De Afdeling advisering erkent dat de enorme toename van individuele e-commercezendingen een urgent probleem vormt voor de Douane. Zeker wanneer andere lidstaten een nationale fee invoeren, kan het noodzakelijk zijn om maatregelen te treffen om een waterbedeffect te voorkomen.

Tegelijkertijd benadrukt de Afdeling dat nationale maatregelen niet los kunnen worden gezien van ontwikkelingen op Europees niveau. Zo is recent afgesproken dat de huidige vrijstelling voor het heffen van invoerrechten op zendingen tot € 150 wordt afgeschaft. Deze wijziging kan de aard en omvang van de e-commercestromen aanzienlijk beïnvloeden en daarmee ook de noodzaak van een nationale handling fee.

Juridische kwetsbaarheid en financiële risico’s

Volgens de Afdeling advisering is de voorgestelde nationale handling fee juridisch kwetsbaar. De maatregel schuurt met bestaande Europese en nationale douanewetgeving en met internationale handelsverdragen. Hierdoor bestaat het risico op juridische procedures, die er in het uiterste geval toe kunnen leiden dat de fee (deels) moet worden terugbetaald. Dat brengt ook budgettaire onzekerheden met zich mee.

Daarnaast stelt de Afdeling dat de onderbouwing van de hoogte van de fee onvoldoende inzichtelijk is. Om een handling fee als kostenvergoeding te mogen heffen, moet duidelijk zijn dat deze de werkelijke kosten zo goed mogelijk benadert. In de huidige toelichting lijkt onvoldoende rekening te zijn gehouden met bestaande controles, Europese perceptiekosten en de effecten van het vervallen van de invoerrechtenvrijstelling.

Krap tijdpad

Ook het voorgestelde tijdpad roept vragen op. Zowel voor de juridische inbedding als voor de uitvoering door de Douane en door partijen die aangiften indienen, is de beschikbare voorbereidingstijd zeer beperkt. Dat vergroot de kans op uitvoeringsproblemen in de praktijk.

Advies: eerst pas op de plaats

Hoewel de Afdeling advisering begrip heeft voor de problematiek, adviseert zij de regering om voorlopig geen nationale handling fee in te voeren. Eerst zou duidelijk moeten worden wat de gevolgen zijn van het afschaffen van de invoerrechtenvrijstelling binnen de EU. Pas daarna kan worden beoordeeld of een nationale maatregel nodig, juridisch houdbaar en uitvoerbaar is.

Het advies aan de regering is dan ook om het besluit niet te nemen, tenzij het op deze punten wordt aangepast.

Het volledige advies van de Afdeling advisering is te lezen via de website van de Raad van State.

Meer weten over hoe wij bij Van der Helm Logistics omgaan met veranderingen in douanewetgeving en internationale e-commerce? Lees meer over onze expertise op het gebied van douane en e-commerce logistiek.