De Europese douanewetgeving staat aan de vooravond van een ingrijpende verandering. Met het nieuwe Douanewetboek van de Unie (nDWU) wordt het Europese douanesysteem de komende jaren stapsgewijs hervormd. De kern van die verandering: douanetoezicht verschuift steeds verder van afzonderlijke aangiften naar betrouwbare, actuele en gestructureerde data over producten, handelsstromen en supply chains.

Volgens de Nederlandse Douane gaat het om de grootste hervorming van het Europese douanestelsel sinds de oprichting van de Douane-unie in 1968. De hervorming introduceert onder andere een Europese Customs Data Hub, een nieuwe EU Customs Authority en nieuwe mogelijkheden voor betrouwbare handelaren. De invoering vindt gefaseerd plaats en loopt door tot 2034.

Voor importeurs en andere bedrijven die internationaal handelen betekent dit dat de kwaliteit van data een steeds belangrijkere factor wordt binnen het douaneproces. Het is daarom verstandig om niet te wachten totdat alle onderdelen van het nDWU verplicht worden, maar nu al te kijken naar de kwaliteit en beschikbaarheid van product-, leveranciers- en douanegegevens binnen jouw organisatie.

Van aangiftegedreven naar datagedreven douanetoezicht

Vandaag draait een groot deel van het douaneproces nog om afzonderlijke aangiften. Voor iedere goederenbeweging wordt informatie verzameld, aangeleverd en verwerkt binnen verschillende nationale douanesystemen.

Met het nDWU verandert dat model fundamenteel.

Centraal in het toekomstige systeem staat de EU Customs Data Hub: één Europese digitale omgeving waarin bedrijven douane- en productinformatie kunnen aanleveren. Het doel is dat informatie uiteindelijk niet telkens opnieuw voor iedere afzonderlijke zending hoeft te worden aangeleverd en dat douaneautoriteiten in de verschillende EU-lidstaten met dezelfde gegevens kunnen werken.

De Data Hub moet Europese douaneautoriteiten bovendien toegang geven tot actuelere en beter samenhangende informatie over handelsstromen en supply chains. Hierdoor kan risicomanagement steeds meer op Europees niveau plaatsvinden en kunnen autoriteiten gerichter bepalen welke goederen of goederenstromen extra aandacht vragen.

Voor jouw organisatie betekent dit tegelijkertijd dat de kwaliteit van de achterliggende data belangrijker wordt. Een correcte goederencode blijft noodzakelijk, maar vormt steeds meer één onderdeel van een bredere set informatie over het product, de betrokken partijen en de supply chain.

De verantwoordelijkheid van de importeur wordt belangrijker

Een andere belangrijke ontwikkeling binnen het nieuwe douanestelsel is de positie van de importeur.

Bij invoer moet duidelijk zijn welke partij verantwoordelijk is voor de goederen. Onder het nieuwe systeem krijgt die verantwoordelijkheid nadrukkelijk betrekking op zowel fiscale verplichtingen als niet-fiscale verplichtingen. Bij niet-fiscale eisen kun je bijvoorbeeld denken aan Europese regels rondom productveiligheid en andere productgerelateerde wetgeving.

Dat betekent niet dat voor ieder product dezelfde informatie nodig is. Welke gegevens en documenten relevant zijn, hangt af van het product, de herkomst, jouw handelsstructuur en de toepasselijke wetgeving.

In de praktijk verwachten wij daarom dat je steeds beter inzicht moet hebben in gegevens zoals productomschrijvingen, HS-classificaties, oorsprong, fabrikanten en leveranciers en relevante productdocumentatie. Afhankelijk van het product kunnen ook gegevens over bijvoorbeeld CE-markering, batterijen, productveiligheid of andere markttoezichteisen van belang zijn.

Daarmee wordt productdata steeds minder uitsluitend een onderwerp voor de douaneafdeling. Ook informatie uit procurement, productmanagement, compliance, IT en supply-chainmanagement kan noodzakelijk zijn om jouw goederen efficiënt door het douaneproces te laten bewegen.

De EU Customs Data Hub wordt gefaseerd ingevoerd

De overgang naar het nieuwe systeem gebeurt niet in één keer.

Voor e-commerce vindt een belangrijk deel van de verandering als eerste plaats. De EU Customs Data Hub wordt volgens de huidige planning vanaf 1 juli 2028 verplicht voor e-commerce.

Vanaf 1 maart 2031 wordt de Data Hub opengesteld voor vrijwillig gebruik door andere bedrijven. Vervolgens wordt het gebruik vanaf 1 maart 2034 verplicht voor alle handelaren die onder het nieuwe systeem vallen.

De jaren tot 2034 zijn daarmee geen periode waarin je niets hoeft te doen. De technische infrastructuur, Europese uitvoeringsregels, nationale wetgeving en bedrijfsprocessen worden stapsgewijs aangepast.

Heeft jouw organisatie grote importvolumes of complexe internationale supply chains? Dan is het verstandig om ruim vóór de uiteindelijke deadlines te beoordelen of de benodigde gegevens binnen jouw organisatie beschikbaar, betrouwbaar en gestructureerd zijn.

Voor e-commerce zijn de veranderingen al begonnen

Verkoop je goederen vanuit landen buiten de EU rechtstreeks aan consumenten binnen de Europese Unie? Dan zijn onderdelen van de hervorming nu al concreet relevant.

Sinds 1 juli 2026 geldt voor bepaalde e-commercegoederen een tijdelijk invoertarief van €3 per item als gevolg van de wijziging van de eerdere vrijstelling van invoerrechten. Daarnaast wordt vanaf 1 november 2026 productidentificatie verplicht in de invoeraangifte voor e-commerce.

Productidentificatie gaat verder dan een algemene productomschrijving. Het betreft een unieke code waarmee een specifiek model, een specifieke partij of een specifiek product kan worden herkend en gevolgd. Volgens de Douane kan deze identificatie worden toegekend door onder andere de fabrikant, producent, leverancier, online verkoper, marketplace of het online platform.

Daarnaast is een Europese handling fee voor e-commerce voorzien. Op het moment van publicatie verwacht de Nederlandse Douane invoering rond 1 november 2026, maar de hoogte van deze vergoeding is nog niet definitief bekend.

Voor e-commercebedrijven maken deze ontwikkelingen duidelijk hoe snel de rol van productdata verandert. Informatie die je voorheen voornamelijk gebruikte in je webshop, ERP-systeem of leveranciersdocumentatie, kan steeds vaker direct relevant worden voor het douaneproces.

Meer data betekent ook meer aandacht voor datakwaliteit

De ontwikkeling richting één Europese Data Hub biedt voordelen. Uiteindelijk moet je informatie één keer kunnen aanleveren en gegevens voor meerdere goederenbewegingen kunnen hergebruiken. Dat moet administratieve lasten verminderen en processen efficiënter maken.

Maar daar staat een belangrijke voorwaarde tegenover: de aangeleverde gegevens moeten correct en betrouwbaar zijn.

Staat informatie over bijvoorbeeld classificatie, oorsprong, leveranciers of producteigenschappen verspreid over verschillende systemen of wordt deze handmatig bijgehouden? Dan kan het lastiger worden om consequent dezelfde correcte gegevens aan te leveren.

Onze verwachting is daarom dat datakwaliteit steeds directer invloed zal hebben op de efficiëntie van jouw douaneprocessen. Onvolledige, inconsistente of moeilijk herleidbare gegevens kunnen eerder aanleiding geven tot aanvullende vragen of controles en daarmee mogelijk leiden tot vertraging.

De voorbereiding op het nDWU is dus niet uitsluitend een douaneproject. Het raakt ook de inrichting en kwaliteit van de onderliggende bedrijfsdata binnen jouw organisatie.

Trust & Check: meer vertrouwen bij meer transparantie

Het nieuwe douanestelsel introduceert ook een nieuwe categorie voor zeer betrouwbare en transparante handelaren: Trust & Check traders.

Als jouw organisatie aan de toekomstige voorwaarden voldoet en uitgebreide, betrouwbare informatie kan verstrekken over goederenbewegingen en compliance, kan zij mogelijk gebruikmaken van verdere vereenvoudigingen binnen het douaneproces. De precieze voorwaarden en implementatie worden verder uitgewerkt.

Het principe achter Trust & Check laat goed zien in welke richting Europese douaneprocessen zich ontwikkelen: als je aantoonbaar grip hebt op je supply chain, compliance en data, kun je in de toekomst mogelijk gemakkelijker gebruikmaken van vereenvoudigde processen.

Betrouwbare data wordt daarmee niet alleen een compliancevereiste, maar kan ook een operationeel voordeel worden.

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

Je hoeft vandaag niet direct je volledige douaneproces opnieuw in te richten. Wel is dit een logisch moment om te onderzoeken hoe goed jouw organisatie is voorbereid op een steeds meer datagedreven douaneomgeving.

Een belangrijk startpunt is de vraag waar jouw essentiële product- en handelsinformatie zich bevindt.

Is de HS-classificatie bijvoorbeeld centraal vastgelegd en structureel gecontroleerd? Is de oorsprong van goederen aantoonbaar? Zijn fabrikant- en leveranciersgegevens beschikbaar? Is duidelijk welke entiteit binnen jouw handelsstructuur als importeur optreedt? En zijn relevante productdocumenten eenvoudig aan specifieke artikelen te koppelen?

Heb je een groot assortiment, meerdere leveranciers, verschillende ERP-systemen of een complexe internationale handelsstructuur? Dan is de kans groter dat belangrijke informatie verspreid staat over verschillende afdelingen en systemen.

Door die situatie nu in kaart te brengen, creëer je tijd om processen gecontroleerd te verbeteren in plaats van pas te reageren wanneer nieuwe vereisten verplicht worden.

Wat doet Van der Helm Logistics de komende periode?

Van der Helm Logistics volgt de verdere uitwerking en implementatie van het nDWU, de EU Customs Data Hub en de veranderingen rondom e-commerce nauwlettend.

Waar dit relevant is voor onze dienstverlening zullen wij bestaande klantdossiers stapsgewijs actualiseren en aanvullende informatie verzamelen. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om leveranciersinformatie, de rol van de importeur, productdocumentatie en classificatie- en oorsprongsgegevens.

Wanneer aanvullende gegevens voor jouw specifieke goederenstromen noodzakelijk worden, nemen wij hierover gericht contact met je op.

Daarmee willen we voorkomen dat je onnodig grote hoeveelheden informatie moet aanleveren. We richten ons juist op de gegevens die voor jouw specifieke handelsstromen en douaneprocessen relevant zijn.

Van regelgeving naar een werkbaar logistiek en douaneproces

Nieuwe douanewetgeving kan complex zijn. Zeker bij een hervorming die gedurende meerdere jaren wordt ingevoerd en waarbij douaneregels, productwetgeving, IT-systemen en supplychaindata steeds sterker met elkaar verbonden raken.

De rol van Van der Helm Logistics is daarom niet alleen het volgen van nieuwe regelgeving, maar vooral het vertalen ervan naar jouw dagelijkse praktijk.

Als logistiek partner ondersteunen wij je bij vraagstukken rondom internationale goederenstromen, importstructuren, douane- en productdata, compliance, e-commerce en de voorbereiding op toekomstige Europese douane-eisen.

Doordat logistiek, douane, warehousing, transport en digitale processen binnen Van der Helm samenkomen, kunnen we daarbij verder kijken dan alleen de aangifte. Juist de samenhang tussen data, douaneformaliteiten en de fysieke goederenstroom wordt de komende jaren steeds belangrijker.

Ons doel blijft hetzelfde: ervoor zorgen dat jouw internationale goederenstroom ook in een veranderend douanelandschap zo soepel, efficiënt en compliant mogelijk kan blijven verlopen.

Voorbereiden op het nDWU?

De volledige overgang naar het nieuwe Europese douanestelsel duurt nog meerdere jaren. Tegelijkertijd laten de eerste wijzigingen voor e-commerce zien dat de transitie al is begonnen.

Dit is daarom het juiste moment om inzicht te krijgen in de kwaliteit van jouw productdata, importstructuren en douaneprocessen.

Wil je weten welke onderdelen van het nDWU relevant kunnen zijn voor jouw organisatie? Of wil je jouw huidige situatie laten beoordelen? Neem dan contact op met jouw contactpersoon bij Van der Helm Logistics.

We helpen je graag om de nieuwe eisen te vertalen naar een praktische voorbereiding voor jouw organisatie.

Meer informatie
Meer weten over het nieuwe Douanewetboek van de Unie? Bekijk de actuele informatie op de website van de Nederlandse Douane:
 https://www.douane.nl/kennisbank/handboeken/handboek-douane-en-wetteksten-dwu/ndwu/