De vooruitzichten voor de internationale luchtvrachtmarkt zijn in korte tijd sterk veranderd. Waar eind 2025 nog werd verwacht dat langdurige contracttarieven in 2026 zouden dalen, rekent marktonderzoeker Xeneta inmiddels op een stijging van 5% tot 15% over het volledige jaar.
De belangrijkste oorzaak is de escalatie van het conflict in het Midden-Oosten. Hierdoor viel begin 2026 een aanzienlijk deel van de wereldwijde luchtvrachtcapaciteit weg. Tegelijkertijd bleef de vraag naar luchtvracht sterker dan eerder verwacht.
Voor bedrijven die afhankelijk zijn van internationale luchtvracht betekent dit dat tarieven, capaciteit en transittijden voorlopig onder druk kunnen blijven staan.
Capaciteit viel plotseling weg
Volgens Xeneta zorgde de escalatie van het conflict op 28 februari 2026 ervoor dat ongeveer 12% van de wereldwijde luchtvrachtcapaciteit in één nacht wegviel. Belangrijke luchthavens en vliegroutes in het Midden-Oosten waren tijdelijk niet of beperkt beschikbaar.
Deze plotselinge verstoring had direct invloed op internationale goederenstromen. Luchtvaartmaatschappijen moesten vluchten omleiden, schema’s aanpassen en capaciteit opnieuw verdelen over verschillende handelsroutes.
Door deze situatie groeide de wereldwijde luchtvrachtcapaciteit in de eerste helft van 2026 met slechts 1%. Dat is aanzienlijk minder dan eerder werd verwacht.
Vraag naar luchtvracht blijft groeien
Terwijl het aanbod beperkt groeide, nam de vraag naar luchtvracht in de eerste zes maanden van 2026 met 4% toe. Daarmee lag de vraaggroei boven de oorspronkelijke jaarverwachting van 2% tot 3%.
De combinatie van een beperkte capaciteit en een hogere vraag leidde tot een duidelijke stijging van de tarieven. Wereldwijd lagen de gemiddelde luchtvrachttarieven, inclusief spot- en contracttarieven, in de eerste helft van 2026 ongeveer 17% hoger dan een jaar eerder.
De spotmarkt reageerde nog sterker. In mei lagen de wereldwijde spottarieven volgens Xeneta ongeveer 40% hoger dan in dezelfde maand van 2025. Inmiddels lijkt de stijging af te vlakken, maar van een duidelijke daling is nog geen sprake.
Nieuwe verwachtingen voor de tweede helft van 2026
Xeneta verwacht dat de groei van de vraag in de tweede helft van het jaar geleidelijk afneemt. Tegelijkertijd kan de beschikbare capaciteit verder herstellen wanneer luchthavens en routes in het Midden-Oosten weer stabieler operationeel worden.
Hierdoor kunnen vraag en aanbod later in het jaar dichter bij elkaar komen. Dat kan de positie van verladers verbeteren, maar de markt blijft onzeker.
Geopolitieke ontwikkelingen kunnen de beschikbare capaciteit snel opnieuw beïnvloeden. De gebeurtenissen van begin 2026 laten zien dat grote luchtvrachtknooppunten binnen korte tijd kunnen uitvallen. Bedrijven doen er daarom goed aan om rekening te houden met meerdere scenario’s in hun transportplanning.
AI zorgt voor extra luchtvrachtvraag
Naast geopolitieke ontwikkelingen verandert ook de samenstelling van de luchtvrachtmarkt. De vraag naar goederen die verband houden met kunstmatige intelligentie groeit sterk.
Het gaat hierbij onder andere om halfgeleiders, servers, datacentertoepassingen en andere hoogwaardige hardware. De wereldwijde verkoop van halfgeleiders lag in april 2026 volgens Xeneta ruim twee keer zo hoog als een jaar eerder.
AI-gerelateerde goederen vormen nog minder dan 10% van het totale luchtvrachtvolume. De zendingen zijn echter sterk geconcentreerd op specifieke handelsroutes, met name tussen Azië en Noord-Amerika. Hierdoor is de Transpacifische route momenteel een van de sterkste luchtvrachtcorridors.
Groei van e-commercezendingen neemt af
De ontwikkeling binnen e-commerce laat een ander beeld zien. Chinese exportzendingen met een lage waarde daalden in mei 2026 met 7% ten opzichte van een jaar eerder. Daarmee was sprake van de zesde opeenvolgende maand met een daling.
Ook veranderende Europese douaneregels hebben invloed op deze goederenstroom. Sinds 1 juli 2026 geldt voor e-commercezendingen met een waarde tot €150 een standaardbedrag van €3 per aangifteregel. Naar verwachting volgt vanaf november 2026 daarnaast een Europese handling fee.
Deze maatregelen verhogen de kosten van individuele pakketzendingen vanuit landen buiten de Europese Unie. Daardoor wordt het voor webshops en retailers steeds belangrijker om hun logistieke inrichting opnieuw te beoordelen.
In plaats van grote aantallen losse pakketten per luchtvracht te verzenden, kan het in sommige situaties efficiënter zijn om goederen gebundeld naar Europa te vervoeren en vanuit een Europees magazijn te distribueren.
Luchtvracht blijft belangrijk voor flexibele supply chains
De verstoringen in het Midden-Oosten onderstrepen opnieuw de snelheid en flexibiliteit van luchtvracht. Waar zeevrachtroutes na een verstoring vaak langere tijd nodig hebben om volledig te herstellen, kan luchtvrachtcapaciteit doorgaans sneller worden aangepast.
Dat maakt luchtvracht belangrijk voor tijdkritische zendingen, hoogwaardige goederen en situaties waarin bedrijven snel moeten reageren op onverwachte tekorten of verstoringen.
Tegelijkertijd brengt deze flexibiliteit hogere en minder voorspelbare kosten met zich mee. Een goede voorbereiding blijft daarom noodzakelijk. Door vraag, tarieven en beschikbare capaciteit actief te volgen, kun je sneller bijsturen en beter bepalen welke vervoersoplossing bij jouw zending past.
De luchtvrachtmarkt blijft in de tweede helft van 2026 gevoelig voor geopolitieke ontwikkelingen. Vroegtijdig plannen, ruimte reserveren en verschillende routes of vervoersmogelijkheden vergelijken helpt om de impact op jouw supply chain te beperken.